ساخت ربات روبیکا {آموزش ربات سازی} + توکن و API

در صورتیکه درباره ساخت ربات روبیکا {آموزش ربات سازی} + توکن و API سوال دارید

ساخت ربات روبیکا از مسیر رسمی بات @BotFather آغاز می شود. ابتدا یک بات ایجاد کرده و توکن دسترسی آن را دریافت می کنید؛ سپس با استفاده از API رسمی روبیکا، منطق ربات، دستورها، پیام های خودکار و نحوه پاسخ به کاربران را برنامه نویسی خواهید کرد. برای شروع می توانید از زبان پایتون و متد getUpdates استفاده کنید و در صورت نیاز به اجرای دائمی، ربات را روی یک سرور یا سرویس همیشه روشن مستقر کنید.

BotFather فقط حساب بات، نام کاربری و توکن را ایجاد می‌کند و به‌تنهایی ربات پاسخ‌گو یا پنل مدیریت نمی‌سازد. برای راه‌اندازی کامل ربات باید توکن را با متد getMe آزمایش کنید، پیام‌ها را از طریق getUpdates یا Webhook دریافت کرده و پاسخ‌ها را با متدهایی مانند sendMessage ارسال کنید.

مشورت، مالک، نماینده یا پشتیبان رسمی روبیکا نیست. ایجاد بات، دریافت توکن و استفاده از Bot API باید بر اساس مستندات و سرویس های رسمی روبیکا انجام شود و منابع رسمی، مرجع نهایی این فرایند هستند.

انتخاب روش ساخت ربات روبیکا

ساخت ربات روبیکا به دو روش اصلی انجام می‌شود: استفاده از ربات‌سازهای بدون کدنویسی یا برنامه‌نویسی مستقیم با Bot API رسمی روبیکا. انتخاب روش مناسب به امکانات موردنیاز، دانش فنی، بودجه و میزان کنترلی بستگی دارد که می‌خواهید روی پیام‌های خودکار، دستورهای ربات، اطلاعات کاربران و پنل مدیریت داشته باشید.

اگر فقط به پاسخ‌های آماده، منوی ساده و چند دستور محدود نیاز دارید، ربات‌ساز می‌تواند مسیر سریع‌تری باشد. برای اتصال به پایگاه داده، اجرای دستورهای اختصاصی، پردازش اطلاعات یا طراحی پنل مدیریت مستقل، ساخت ربات روبیکا با پایتون و Bot API انتخاب مناسب‌تری است. در هر دو روش، اولین اقدام ایجاد بات در BotFather و دریافت توکن محرمانه آن است.

اگر قصد دارید وضعیت ربات، پیام‌ها یا عملکرد حساب را از طریق مرورگر بررسی کنید، استفاده از روبیکا وب می‌تواند مسیر مکملی در کنار نسخه موبایل باشد.

https://botapi.rubika.ir/v3/{token}/{method}

curl -X POST "https://botapi.rubika.ir/v3/YOUR_BOT_TOKEN/getMe"

curl --location --request POST "https://botapi.rubika.ir/v3/YOUR_BOT_TOKEN/getUpdates" \--header "Content-Type: application/json" \--data-raw '{  "limit": 10}'

curl --location --request POST "https://botapi.rubika.ir/v3/YOUR_BOT_TOKEN/getUpdates" \--header "Content-Type: application/json" \--data-raw '{  "limit": 10,  "offset_id": "NEXT_OFFSET_ID"}'

نگهداری امن توکن ربات روبیکا

توکن، درخواست‌های برنامه را به حساب ربات متصل می‌کند؛ بنابراین نباید مانند یک شناسه عمومی با آن رفتار شود. شخص یا سرویسی که به توکن دسترسی داشته باشد، ممکن است بتواند از طرف ربات به Bot API درخواست ارسال کند.

برای کاهش خطر دسترسی غیرمجاز، این موارد را رعایت کنید:

• توکن را داخل فایل‌های عمومی، کانال، گروه یا تصاویر آموزشی منتشر نکنید.
• در نمونه کدهای مقاله و آموزش، همیشه از مقدارهایی مانند YOUR_BOT_TOKEN استفاده کنید.
• توکن واقعی را در مخزن عمومی GitHub یا فایل قابل دانلود قرار ندهید.
• در پروژه‌های پایتون، توکن را داخل متغیر محیطی نگهداری کنید و مستقیماً در فایل اصلی کد ننویسید.
• توکن را فقط در ربات‌ساز یا پنلی وارد کنید که مالک، شرایط استفاده و شیوه نگهداری اطلاعات آن را بررسی کرده‌اید.
• فایل‌های گزارش خطا را کنترل کنید تا آدرس کامل API و توکن در آن‌ها ثبت نشود.
• دسترسی به سرور، پایگاه داده و پنل مدیریت ربات را از دسترسی توکن جدا نگه دارید.

نمونه مناسب برای خواندن توکن از متغیر محیطی در پایتون:

import osTOKEN = os.getenv("RUBIKA_BOT_TOKEN")if not TOKEN:    raise RuntimeError(        "متغیر محیطی RUBIKA_BOT_TOKEN تنظیم نشده است."    )

اگر توکن افشا شد: آن را از کد، مخزن عمومی، تصویر یا پنل شخص ثالث حذف کنید و از طریق BotFather رسمی، وضعیت توکن و امکان صدور توکن جدید را بررسی کنید. تا پیش از ایمن‌سازی مجدد، توکن افشاشده را محرمانه و قابل اعتماد فرض نکنید.

آموزش ربات سازی روبیکا بدون برنامه‌نویسی

ساخت ربات روبیکا بدون برنامه‌نویسی زمانی امکان‌پذیر است که پس از ایجاد بات و دریافت توکن از BotFather، آن را به یک پنل ربات‌ساز سازگار متصل کنید. در این روش نیازی به نوشتن کد پایتون یا کار مستقیم با متدهای API ندارید و تنظیماتی مانند منوی دکمه‌ای، پیام خوش‌آمدگویی، پاسخ خودکار و دستورهای ساده از داخل پنل انجام می‌شوند.

ربات‌سازها سرویس‌های شخص ثالث هستند و نباید آن‌ها را با BotFather رسمی روبیکا یکسان دانست. BotFather فقط حساب بات، نام کاربری و توکن را در اختیار شما قرار می‌دهد؛ اما منطق پاسخ‌گویی، منوها، فرم‌ها و پنل مدیریت باید در ربات‌ساز یا کد اختصاصی پیاده‌سازی شوند.

هشدار امنیتی: توکن ربات مانند رمز دسترسی است. وارد کردن آن در یک ربات‌ساز به آن سرویس اجازه می‌دهد از طرف بات به Bot API درخواست ارسال کند؛ بنابراین فقط از پنلی استفاده کنید که مالک، شرایط استفاده، نحوه نگهداری توکن و امکان قطع دسترسی آن مشخص باشد.

مراحل اتصال بات روبیکا به ربات‌ساز:

• مرحله اول: پس از ساخت بات در BotFather، توکن اختصاصی آن را کپی و در محل امن ذخیره کنید.

• مرحله دوم: یک پنل ربات‌ساز سازگار با Bot API روبیکا انتخاب کنید. پیش از ثبت‌نام، امکانات پنل، هزینه‌ها، محدودیت تعداد پیام و شرایط نگهداری اطلاعات را بررسی کنید.

• مرحله سوم: در پنل ربات‌ساز حساب کاربری ایجاد کرده و گزینه افزودن یا اتصال ربات جدید را انتخاب کنید.

• مرحله چهارم: توکن دریافتی از BotFather را در کادر مربوط وارد کنید. توکن را در بخش توضیحات، نام ربات یا قسمت‌های عمومی پنل قرار ندهید.

• مرحله پنجم: منوی اصلی، پیام خوش‌آمدگویی، پاسخ کلمات کلیدی و دستورهای موردنیاز را از طریق پنل تنظیم کنید.

• مرحله ششم: ربات را در یک گفت‌وگوی آزمایشی اجرا کنید و عملکرد دکمه‌ها، دستورها و پیام‌های خودکار را بررسی کنید.

قابلیت‌های معمول ربات‌سازهای روبیکا

بسته به پنل انتخاب‌شده، ممکن است امکانات زیر در دسترس باشند:

• ارسال پیام خوش‌آمدگویی بعد از شروع ربات
• ساخت منوی دکمه‌ای و زیرمنو
• تعریف پاسخ خودکار برای کلمات یا دستورهای مشخص
• دریافت نام، شماره تماس یا اطلاعات اولیه کاربر
• ارسال پیام همگانی به کاربران ربات
• مشاهده تعداد کاربران یا گزارش‌های ساده
• تغییر متن پیام‌ها از طریق پنل مدیریت

امکانات همه ربات‌سازها یکسان نیست. ممکن است قابلیت‌هایی مانند پیام همگانی، فرم پیشرفته، اتصال به درگاه پرداخت، خروجی اطلاعات یا مدیریت چند ربات فقط در نسخه پولی ارائه شوند. پیش از وارد کردن توکن، مطمئن شوید پنل واقعاً از Bot API رسمی روبیکا پشتیبانی می‌کند و برای اتصال، شماره همراه، رمز حساب شخصی یا اطلاعات نشست روبیکا را درخواست نمی‌کند.

ربات‌ساز برای راه‌اندازی سریع یک ربات ساده مناسب است؛ اما کنترل شما به امکانات و محدودیت‌های همان سرویس وابسته خواهد بود. اگر ربات باید اطلاعات را در پایگاه داده ذخیره کند، به سامانه دیگری متصل شود، دستورات اختصاصی اجرا کند یا منطق متفاوتی برای هر کاربر داشته باشد، ساخت ربات روبیکا با پایتون و Bot API مسیر کامل‌تری است.

اگر فقط به قابلیت‌های آماده برای مدیریت گروه نیاز دارید و قصد ساخت بات اختصاصی ندارید، امکانات ربات توکان روبیکا می‌تواند مسیر متفاوتی باشد. توکان یک ربات آماده مدیریت گروه است و با ساخت ربات اختصاصی و دریافت توکن Bot API یکسان نیست.

در صورت قطع همکاری با ربات‌ساز: ابتدا اتصال ربات را در پنل حذف کنید و سپس از طریق BotFather رسمی، وضعیت توکن و امکان صدور توکن جدید را بررسی کنید. حذف حساب پنل لزوماً به معنی بی‌اعتبار شدن توکنی نیست که قبلاً در اختیار آن سرویس قرار گرفته است.

ساخت ربات روبیکا با پایتون و API رسمی

ساخت ربات روبیکا با پایتون به این صورت انجام می‌شود که برنامه، پیام‌ها و رویدادهای جدید را با متد getUpdates دریافت می‌کند و پاسخ موردنظر را با متد sendMessage به همان chat_id می‌فرستد. این روش برای ربات‌هایی مناسب است که باید دستورهای اختصاصی، پاسخ خودکار، اتصال به پایگاه داده یا منطق متفاوت برای هر کاربر داشته باشند.

برنامه‌نویسی مستقیم برای ربات‌هایی مناسب‌تر است که باید منطق اختصاصی داشته باشند یا اطلاعات کاربران و عملیات ربات را به‌صورت مستقل مدیریت کنند. در مقابل، اجرای دائمی آن به یک سرور یا سیستم همیشه روشن و رسیدگی به خطاهای فنی نیاز دارد.

نمونه این بخش از روش Long Polling استفاده می‌کند؛ یعنی برنامه در فاصله‌های زمانی مشخص، API روبیکا را برای دریافت پیام جدید بررسی می‌کند. برای اجرای دائمی نیز فایل پایتون باید روی یک سرور یا سیستم همیشه روشن فعال بماند.

ابزارهای لازم برای اجرای ربات

پیش از اجرای کد، این موارد را آماده کنید:

• Python 3 روی کامپیوتر یا سرور نصب شده باشد.
• توکن ربات را از BotFather رسمی دریافت کرده باشید.
• کتابخانه requests برای ارسال درخواست‌های HTTP نصب شده باشد.
• اتصال اینترنت هنگام اجرای ربات برقرار باشد.
• برای فعالیت دائمی، سرور یا سیستم همیشه روشن در دسترس باشد.

برای بررسی نصب بودن پایتون، دستور زیر را در Terminal، PowerShell یا Command Prompt اجرا کنید:

python --version

python3 --version

pip install requests

pip3 install requests

ساخت فایل ربات روبیکا با پایتون

یک فایل جدید با نام bot.py ایجاد کنید و کد زیر را داخل آن قرار دهید. این ربات به دستورهای /start و /help و همچنین پیام «سلام» پاسخ می‌دهد.

import osimport timeimport requestsTOKEN = os.getenv("RUBIKA_BOT_TOKEN")if not TOKEN:    raise RuntimeError(        "متغیر محیطی RUBIKA_BOT_TOKEN تنظیم نشده است."    )BASE_URL = f"https://botapi.rubika.ir/v3/{TOKEN}"session = requests.Session()def call_api(method, payload=None):    """ارسال درخواست به Bot API روبیکا."""    response = session.post(        f"{BASE_URL}/{method}",        json=payload or {},        timeout=30,    )    response.raise_for_status()    body = response.json()    # پشتیبانی از پاسخ مستقیم یا پاسخ دارای فیلد data    if isinstance(body, dict):        data = body.get("data")        if isinstance(data, dict):            return data        return body    raise ValueError("ساختار پاسخ دریافتی از API معتبر نیست.")def send_message(chat_id, text):    """ارسال پیام متنی به کاربر."""    call_api(        "sendMessage",        {            "chat_id": str(chat_id),            "text": text,        },    )def create_reply(event_type, text):    """تعیین پاسخ متناسب با رویداد یا پیام کاربر."""    text = text.strip()    if event_type == "StartedBot" or text == "/start":        return (            "سلام! ربات با موفقیت فعال شد.\n"            "برای مشاهده راهنما، دستور /help را ارسال کنید."        )    if text == "/help":        return (            "دستورهای قابل استفاده:\n"            "/start شروع کار با ربات\n"            "/help نمایش راهنمای ربات"        )    if text == "سلام":        return "سلام! پیام شما دریافت شد."    if text:        return f"پیام شما دریافت شد: {text}"    return Nonedef run_bot():    """دریافت مداوم پیام‌ها با روش Long Polling."""    offset_id = None    print("ربات در حال اجراست...")    while True:        try:            payload = {                "limit": 10,            }            if offset_id:                payload["offset_id"] = offset_id            result = call_api("getUpdates", payload)            updates = result.get("updates", [])            if not isinstance(updates, list):                raise ValueError(                    "فیلد updates در پاسخ API معتبر نیست."                )            for update in updates:                if not isinstance(update, dict):                    continue                event_type = update.get("type", "")                chat_id = update.get("chat_id")                message = update.get("new_message") or {}                if not isinstance(message, dict):                    message = {}                # جلوگیری از پاسخ دادن ربات به پیام خودش                if message.get("sender_type") == "Bot":                    continue                text = message.get("text") or ""                if not chat_id:                    continue                reply = create_reply(event_type, text)                if reply:                    send_message(chat_id, reply)            next_offset_id = result.get("next_offset_id")            if next_offset_id:                offset_id = str(next_offset_id)            time.sleep(2)        except requests.RequestException as error:            print(f"خطای ارتباط با Bot API: {error}")            time.sleep(5)        except (TypeError, ValueError) as error:            print(f"خطا در پردازش پاسخ API: {error}")            time.sleep(5)if __name__ == "__main__":    run_bot()

1. توکن ربات را از متغیر محیطی دریافت می‌کند.
2. پیام‌های جدید را با متد getUpdates می‌خواند.
3. نوع رویداد، متن پیام و chat_id را از هر Update استخراج می‌کند.
4. پاسخ مناسب را با متد sendMessage به همان گفت‌وگو می‌فرستد.

قرار دادن توکن ربات در متغیر محیطی

توکن واقعی را مستقیماً داخل فایل bot.py ننویسید. نگهداری توکن در متغیر محیطی، خطر انتشار ناخواسته آن همراه با فایل کد یا مخزن عمومی را کاهش می‌دهد.

در PowerShell ویندوز، توکن را با دستور زیر تنظیم کنید:

$env:RUBIKA_BOT_TOKEN="YOUR_BOT_TOKEN"

python bot.py

export RUBIKA_BOT_TOKEN="YOUR_BOT_TOKEN"python3 bot.py

هشدار امنیتی: توکن واقعی را در تصویر آموزشی، کانال، گروه، مخزن عمومی GitHub یا فایل قابل دانلود قرار ندهید. هر شخص یا سرویسی که توکن را در اختیار داشته باشد، ممکن است بتواند از طرف ربات درخواست API ارسال کند.

آزمایش عملکرد ربات پایتون

پس از اجرای فایل، پیام ربات در حال اجراست... باید در محیط ترمینال نمایش داده شود. سپس وارد صفحه ربات در روبیکا شوید و یکی از پیام‌های زیر را ارسال کنید:

اگر اطلاعات ربات با getMe نمایش داده می‌شود اما ربات پاسخ نمی‌دهد، این موارد را بررسی کنید:

• فایل bot.py همچنان در حال اجرا باشد.
• توکن صحیح در متغیر محیطی تنظیم شده باشد.
• اتصال اینترنت سیستم یا سرور قطع نشده باشد.
• پیام جدید بعد از شروع اجرای برنامه ارسال شده باشد.
• خطایی در خروجی Terminal یا PowerShell نمایش داده نشده باشد.
• مقدار next_offset_id در درخواست بعدی استفاده شود.

فعال نگه داشتن دائمی ربات روبیکا

ربات در روش Long Polling فقط تا زمانی پاسخ می‌دهد که فایل پایتون در حال اجرا باشد. با بستن ترمینال، خاموش شدن کامپیوتر یا قطع اجرای برنامه، دریافت پیام‌های جدید متوقف می‌شود.

برای اجرای دائمی می‌توانید برنامه را روی یک سرور همیشه روشن مستقر کنید. در محیط عملیاتی باید علاوه بر فعال نگه داشتن فرایند، ثبت خطا، راه‌اندازی مجدد خودکار، محدودیت درخواست و کنترل مصرف منابع نیز در نظر گرفته شود.

نکته: این نمونه برای آموزش ساخت یک ربات پاسخ‌گوی پایه طراحی شده است. برای استفاده حرفه‌ای باید مدیریت کاربران، پایگاه داده، ثبت گزارش خطا، محدودیت تعداد درخواست، کنترل دسترسی مدیران و مدیریت امن اطلاعات نیز متناسب با کاربرد ربات پیاده‌سازی شوند.

تعریف دستورهای ربات روبیکا با setCommands

متد setCommands فهرست دستورهای پیشنهادی ربات را ثبت می‌کند تا کاربران بتوانند قابلیت‌های اصلی آن را سریع‌تر پیدا کنند. نام دستور در درخواست API بدون علامت / نوشته می‌شود؛ برای مثال start و help.

{  "bot_commands": [    {      "command": "start",      "description": "شروع کار با ربات"    },    {      "command": "help",      "description": "نمایش راهنمای ربات"    },    {      "command": "contact",      "description": "راه ارتباطی"    }  ]}

• /start می‌تواند پیام خوش‌آمدگویی و منوی اصلی را نمایش دهد.
• /help می‌تواند راهنمای استفاده از ربات را ارسال کند.
• /contact می‌تواند اطلاعات ارتباطی کسب‌وکار را نشان دهد.

ساخت پیام خودکار در ربات روبیکا

پیام خودکار زمانی ارسال می‌شود که برنامه یک رویداد یا پیام مشخص را تشخیص دهد؛ مانند شروع ربات، دریافت دستور /start، ارسال یک کلمه خاص یا انتخاب دکمه. شرط تشخیص رویداد و متن پاسخ باید در منطق برنامه نوشته شود.

پنل مدیریت برای فعال شدن ربات ضروری نیست. در پروژه‌های ساده می‌توان پاسخ‌ها را مستقیماً داخل کد تعریف کرد؛ اما اگر مدیر ربات باید بدون ویرایش کد، پیام‌ها، کاربران یا گزارش‌ها را مدیریت کند، به پنل و پایگاه داده جداگانه نیاز خواهد بود.

دریافت پیام ربات روبیکا با Long Polling یا Webhook

دریافت پیام‌ها و رویدادهای ربات روبیکا به دو روش Long Polling و Webhook انجام می‌شود. در Long Polling، برنامه متد getUpdates را به‌صورت دوره‌ای فراخوانی می‌کند؛ اما در Webhook، روبیکا پس از وقوع رویداد، اطلاعات آن را با یک درخواست POST به آدرس سرور شما می‌فرستد.

این دو، روش جداگانه‌ای برای ساخت حساب ربات نیستند؛ بلکه مشخص می‌کنند برنامه پس از دریافت توکن، پیام‌ها و رویدادهای کاربران را چگونه دریافت کند. Long Polling برای آموزش و آزمایش ساده‌تر است و Webhook بیشتر برای اجرای دائمی ربات روی سرور استفاده می‌شود.

تفاوت Long Polling و Webhook ربات روبیکا

در نمونه پایتون این مقاله از Long Polling استفاده شده است. برنامه متد getUpdates را اجرا می‌کند، آرایه updates را می‌خواند و مقدار next_offset_id را در درخواست بعدی داخل فیلد offset_id قرار می‌دهد تا پیام‌های قبلی دوباره پردازش نشوند.

اگر ربات در مرحله آموزش یا آزمایش قرار دارد، Long Polling انتخاب ساده‌تری است. برای رباتی که باید به‌صورت دائمی روی سرور اجرا شود و رویدادها را بدون فراخوانی دوره‌ای دریافت کند، می‌توان Webhook را تنظیم کرد.

ثبت Webhook ربات روبیکا با updateBotEndpoints

برای دریافت پیام‌ها و رویدادهای معمول ربات از طریق Webhook، باید آدرس عمومی سرور را با متد updateBotEndpoints و نوع ReceiveUpdate ثبت کنید.

در نمونه زیر، توکن از متغیر محیطی خوانده می‌شود و آدرس Webhook برای دریافت Updateهای ربات ثبت خواهد شد:

import osimport requeststoken = os.getenv("RUBIKA_BOT_TOKEN")if not token:    raise RuntimeError(        "متغیر محیطی RUBIKA_BOT_TOKEN تنظیم نشده است."    )webhook_url = "https://example.com/rubika/update"api_url = (    f"https://botapi.rubika.ir/v3/"    f"{token}/updateBotEndpoints")response = requests.post(    api_url,    json={        "url": webhook_url,        "type": "ReceiveUpdate",    },    timeout=20,)response.raise_for_status()print(response.json())

جمع بندی

ساخت ربات روبیکا با ایجاد حساب بات و دریافت توکن از BotFather رسمی شروع می‌شود. پس از دریافت توکن، می‌توانید ربات را به یک ربات‌ساز سازگار متصل کنید یا قابلیت‌های اختصاصی آن را با پایتون و Bot API پیاده‌سازی کنید. BotFather فقط حساب بات و توکن را ایجاد می‌کند و به‌تنهایی مسئول ساخت منو، پاسخ خودکار یا پنل مدیریت نیست.

برای اطمینان از صحت توکن، ابتدا متد getMe را آزمایش کنید. سپس پیام‌های کاربران را با getUpdates یا Webhook دریافت کرده و پاسخ‌ها را با sendMessage ارسال کنید. Long Polling برای آموزش و پروژه‌های ساده مناسب‌تر است؛ اما رباتی که باید به‌صورت دائمی فعال بماند، به سرور همیشه روشن یا Webhook با آدرس عمومی و HTTPS معتبر نیاز دارد.

در صورت افزودن ربات به گروه یا کانال، فقط مجوزهایی را فعال کنید که برای وظیفه آن ضروری هستند. همچنین توکن را در تصاویر، مخزن عمومی کد، گروه یا پنل ناشناس قرار ندهید؛ زیرا هر شخص یا سرویسی که به آن دسترسی داشته باشد، ممکن است بتواند از طرف ربات درخواست API ارسال کند.

اگر به منوی ساده و چند پاسخ آماده نیاز دارید، ربات‌ساز مسیر سریع‌تری است. برای اتصال به پایگاه داده، اجرای دستورهای اختصاصی، پردازش اطلاعات یا ساخت پنل مدیریت مستقل، برنامه‌نویسی مستقیم ربات روبیکا با Bot API انتخاب کامل‌تری خواهد بود. در صورتی نیاز به راهنمایی می توانید از طریق تلفن ثابت و بدون گرفتن پیش شماره یا عدد ۰ با شماره ۹۰۹۹۰۷۵۳۰۸، با مشاوران ما در تماس باشید.

در صورتیکه درباره ساخت ربات روبیکا {آموزش ربات سازی} + توکن و API سوال دارید