آذرماه ۱۴۰۵ بهعنوان یکی از پرالتهابترین مقاطع زمانی در تاریخ بازار سختافزار ایران ثبت شد؛ دورهای که در آن دو عامل مخرب جهش نرخ ارز و بحران جهانی عرضه نیمههادیها، شوک قیمتی بیسابقهای را به مصرفکنندگان وارد کرد. در حالی که خریداران در انتظار ثبات نسبی بودند، بازار با واقعیتی تلخ روبرو شد: افزایش ناگهانی قیمتها، بهخصوص در بخش حافظههای موقت (RAM) و ذخیرهسازی (SSD). ما در این مطلب قصد داریم به بررسی دلایل این گرانی و تحلیل وضعیت بازار بپردازیم.
هیاهوی دلاری در بازار
مهمترین عامل داخلی گرانی در دی ۱۴۰۵، نوسانات شدید بازار ارز بود. نرخ دلار که در ابتدای ماه در کانال ۱۱۲ هزار تومان قرار داشت، با رشدی حدود ۱۶ درصدی، در ۱۶ دی ماه سقف ۱۴۵ هزار تومان را شکست. این جهش ۳۳ هزار تومانی در کمتر از یک ماه، هزینه تمامشده واردات را بهشدت افزایش داد. با توجه به اینکه قطعات کامپیوتر کالایی صددرصد وارداتی هستند، این نوسان بلافاصله در قیمت نهایی مصرفکننده منعکس شد و فروشندگان برای جبران هزینه جایگزینی کالا، قیمتها را با نرخ جدید تطبیق دادند.
بحران جهانی: هوش مصنوعی، قاتل قیمتهای ارزان
علاوه بر دلار، بازار جهانی نیز با یک ابرچرخه تورمی روبهرو شد. غولهای تکنولوژی نظیر سامسونگ، اسکی هاینیکس و میکرون، خطوط تولید خود را از حافظههای مصرفی (DDR4/DDR5) به سمت حافظههای گرانقیمت HBM (مورد نیاز برای هوش مصنوعی) تغییر دادند. این تغییر استراتژیک باعث شد موجودی انبار جهانی DRAM از ۳۱ هفته در سال ۲۰۲۳ به کمتر از ۸ هفته در اواخر ۲۰۲۵ سقوط کند. نتیجه این کمبود عرضه، افزایش ۳۰۰ درصدی قیمت چیپهای DDR5 در بازارهای جهانی بود؛ بهطوری که قیمت یک چیپ ۱۶ گیگابیتی از حدود ۶.۸ دلار به ۲۷ دلار رسید.
وضعیت بازار رم و SSD
این کمبود جهانی بیشترین تاثیر را روی قیمت رم و SSD گذاشت. قیمت ماژولهای رم DDR5 در بازار ایران همپای نرخ جهانی و دلار افزایش یافت. در بخش SSD نیز، تمرکز تولیدکنندگان بر دیتاسنترها باعث کمیابی مدلهای پرفروش مانند Samsung 980 Pro شد و قیمت آن در ظرفیتهای ۲ ترابایت به کانال ۳۵ میلیون تومان رسید. برای کاربرانی که قصد خرید یا ارتقا دارند، بررسی لحظهای لیست قیمت قطعات کامپیوتر در فروشگاههای معتبر، تنها راه یافتن قیمتهای منصفانه در این بازار آشفته است.
جمعبندی
تحلیلگران پیشبینی میکنند که این روند صعودی تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت؛ یعنی زمانی که کارخانههای جدید وارد مدار شوند. با توجه به تثبیت دلار در کانالهای بالاتر و تداوم تقاضای هوش مصنوعی، انتظار کاهش قیمتها در کوتاهمدت واقعبینانه نیست. بنابراین، اگر نیاز فوری به ارتقای سیستم دارید، اقدام در مقطع فعلی منطقیترین تصمیم اقتصادی به نظر میرسد.
دیدگاه ها